ماه مبارک رمضان،ماه آموختن درسها (قسمت دوم)

 حبیب الله هلال

 

این ماه برای ما درسهایی دارد ، نه از قبیل درسهائی که انسان از زبان معلم و یا از روی کتاب فرا میگیرد،بلکه از قبیل درسهایی که انسان در یک تمرین عملی ،و در یک کار دسته جمعی بزرگ فرا میگیرد.

درس اول (ارتباط با خدا)

اولتر از همه ،همین درس ارتباط با خدا و حفظ پیوند قلبی با ذاب احدیت محبوب است .آیا لذت این درس را تاکنون چشیده اید و دیده اید که چگونه میتوان اسان با خدای متعال تماس برقرار کرد ،درهنگام دعا و راز ونیازکردن دلتان را برای خدای متعال به ارمغان ببرید و محبت خودتان را با خدا محکم کنید این لذت بزرگ را برای خودتان نگه دارید و این رابطه را نگذارید قطع شود.هر چه داریم از اسلام است و هر داریم از توجه و اتکال به خداوند جل جلاله و ارتباط با اوست . ارتباط و اتصال با خداوند جل جلاله را نباید فراموش کنیم ،همیشه باید به او پناه ببریم و هدایت و عنایت را از او طلب کنیم و به او اتکال نمائیم و از دشمنان دین و وطن ذره ای واهمه نکنیم ،ان شاءالله فضل و رحمت الهی و هدایت و کمک پروردگار شامل حال این ملت مومن ،مظلوم ،مجاهد و شهید پرور خواهد بود.

یقینا اگر انچنان که تکلیف اسلامی است ، ما در ماه مبارک رمضان و در همهء ان فرصتها مغتنم ایام الله ، نعمت ذکر و توجه و دعایی که به ما داده شده ،مغتنم بشماریم و خودمان را با منبع قدرت و عزت و عظمت یعنی ذات مقدس باریتعالی مرتبط کنیم ،بدون شک ان تحول اساسی و مطلوب ، هم در ارواح و دلها و هویت اصلی انسانی ما و هم به تبع ان در محیط زندگی و کار و تلاش و مبارزهء ما ،پدید خواهد امد و به مقاصد اسلام نزدیک و انرا حصول خواهیم نمود و این یک تفاوت اصلی بین اسلام و بقیهء روشها و برنامه هایی است که یک تحول و ارمانگرائی و درنتیجهء ان تکامل را به بشر پیشنهاد میکند.

درس دوم (اتحاد)

یک درس دیگر گرد امدن همهء سلائق گوناگون یک ملت بر گرد محور دین و توحید است اینکه میگوئیم اتحاد ملی ، و اینکه میگوئیم ملت افغانستان یکپارچه و متحد است ، این اتحاد بی ریشه نیست ،فقط به خاطر یک توصیه و یک دستور و فرمان نیست در عقب این تحاد همین ایمان دینی است یعنی همین دین است و همین اعتقاد است که همهء ما را به سمت یک مرکز و بدور یک محور میکشاند ، دلها را به هم  نزدیک میکند اقوام مختلف را یکی نموده و اختلافات سمتی ،زبانی ،قومی و سلیقه ای را کنار زده و در مقابل همه را برادر ،برابر ،همراه و همراز میسازد.

درس سوم( انفاق به دیگران)

علاوه بر این ماه در ماهای دیگر سال نیز روحیهء تعاون و همکاری با یکدیگر در میان مردم مسلمان افغانستان رواج دارد ولی در ماه مبارک رمضان این عمل نیکو و شائسته در میان مسلمانان بیشتر رواج پیدا میکند، خود خواهی های انسان به نفع دیگر خواهی ها مغلوب میشود شما مشاهده میکنید که در این سالهای اخیر اشغال و جهاد کشور چه قدر مردم و افراد بدون نام ونشان در قریه ها و شهرهای مختلف کشورمان روز و شب برای مجاهدین ضیافت هایی را ترتیب میدهند و به انها افطاری میدهند و مجاهدین را بر سر سفرهء افطاری خودشان دعوت مینمایند ، بدون انکه ملاحظات و تعارف معمولی در بینشان وجود داشته باشد این حالت تعاون و این حالت خیرخواهی یک عمل بسیار ارزشمندی است که به طهارت نفسانی انسان منتهی میشود.

امید دارم که هریک از ما با کسب تجربه از گذشته ها ، برادری ،همکاری و همدلی را درمیان یکدیگر قدر نموده و ترویج دهیم با همدیگر مهربان باشیم و به کمک یکدیگر بشتابیم ،کسانی که داراند و غنی هستند ،میتوانند به افراد نادار و محتاج و مستمند ،کمک کنند ،این روح همکاری و همیاری و انفاق یک سنت قدیمی و دستور عالی اسلام است . روحیهء مردم دوستی ، روحیهء ایثار و از خود گذشتگی ، برای دیگران فکر کردن و کار کردن ،روحیه ای است که مایان را به سمت نتایج و غایات عالی و اسلامی حرکت خواهد داد.

درس چهارم ( غلبهء راسخ بر همه موانع)

یک درس اینست که ارادهء انسان خداجو میتواند بر همهء خواهشها و هوسها و لذات مادی که نفس انسان را به ان فرا میخواند ، غلبه کند . این یک نکتهء بسیار مهم است . گاهی انسان به خود تلقین میکند که من نمیتوانم بر هوای نفس فائق بیایم . روزه ء ماه مبارک رمضان به انسان ثابت میکند که انسان میتواند ،ان وقتی که اراده بکند ،عزم راسخی به کار ببندد ،میتواند بر هوسها فائق بیاید و پیروز شود ،جلوه های اغواگر ،عادات زشت وناپسند را که در ما وجود دارد میتوان با ارادهء قوی ،با توکل به خدای متعال مقهور کرد و خود را از انها نجات داد این ارادهء قوی –که برای ما تاثیر این اراده یک درس بزرگی است-میتواند ما را چه از عادات شخصی ناپسند خودمان و چه از عادات اجتماعی و خصال بومی خودمان که مایهء عقب افتادگی ما در زمینهء مادی و معنوی است ،جدا کند. بنابر این یک درس ،غلبهء ارادهء راسخ بر همهء موانع است.

این موانع برای همگان روشن است و باید این موانع را از راه برداریم ، هم موانع درونی و هم موانع بیرونی ، موانع درونی را باید با تضرع به درگاه پروردگار ، با دعا ، با توجه ، با تربیت و تهذیب نفس ، با تقویت اخلاق ، با عبادت و توسل، از پیش پا برداریم . اگر دل ما سالم نباشد ،نمیتوانیم دنیای سالمی درست کنیم ،اگر در درون خود مان معیوب باشیم ، نمیتوانیم عیب جامعه و جهان را برطرف کنیم ، ملت افغانستان مسئولیت و بار سنگینی بر دوش دارد و باید ان را به منزل مقصود برساند باید افغانستانی بسازد که هم برای خودشان شیرین باشد و هم برای جوامع دیگر . همه میتوانیم چنین کاری بکنیم اما شرطش اینست که هریک از ما، درصدد تهذیب نفس خودمان باشیم ،نماز با توجه ، انس با قرآن و تلاوت و عمل به ان ، دعا و توسل ، تضرع ، روزه داری ماه مبارک رمضان و عبادات نیمه شب، مخصوصا برای مجاهدین که تاثیرپذیریشان زیادتر است ،میتواند مهذب نفس باشد.

درس پنجم ( استغفار و توبه)

درسی دیگری را که ما انرا از این ماه یاد گرفته و برای ادامه ودر طول زندگی از ان کار بگیریم ان استغفار و توبه است . چقدر مناسب و بجاست که با تحول سال و با ورود در استانهء ماه مبارک رمضان –که ماه رحمت و مغفرت الهی است –ما هم از کاستیها و کجیها و زشتیها وبدیها در درون وجود خودمان روبرگردانیم یعنی استغفار کنیم . استغفار و توبه یعنی برگشتن به خدا، یعنی پشت کردن به بدیها ، یعنی همین ایجاد تحول . استغفار و توبه کردن و اصلاح درونی در وجود ما ، موجب خواهد شد که خدای متعال فضل ،برکت ،قوت و عزت خود را بیش از پیش بر ما نازل کند ، همهء اقشار و افراد جامعه، هر کدام مسئولیت دارند که بیش از دیگران باید به خودشان برگردند و در خود تجدید نظر کنند و حاکمیت هوا و هوس را در وجود خویش از بین ببرند و همه به این برگشت و اصلاح نیاز داریم.و ما باید این ماه را برای استغفار مغتنم بشماریم و از خدای متعال طلب مغفرت کنیم ملت مومن ،مظلوم و مجاهد افغانستان با این روحیهء فداکاری، با این استقامتی که نشان داده ، با این کاربزرگی(جهادی) که کرده است ، با جوانان مجاهد و نورانی که دارد ، استعداد پیشرفتهای زیاد معنوی و مادی ،اخروی و دنیوی را دارد، این ملت باید با استغفار ، رحمت الهی را به سوی خود جلب کند.

درس ششم ( تلاوت قرآن کریم)

قرآن یکی از بزرگترین و عظیم ترین نعمتهایی است که الله جل جلاله برای مسلمان ارزانی داشته  است و مسلمانان مومن را به نور و عظمت ان منور و مشرف نموده است همهءمان باید سعی کنیم تا تلاوت قران را در همهء اوقات بخصوص در ماه مبارک رمضان از یاد نبریم و همیشه قران را با تامل و تدبر تلاوت نمائیم که اثر مطلوب را در اینگونه تلاوت حاصل نموده میتوانیم این قران ،کلام خداوند جل جلاله است نفس این یک تعلق و یک رشتهء ارتباطی است و خود همین نیز برای رابطه با خداوند مغتنم است ، تلاوتی که از خواندن قران مطلوب و مرغوب و ماموربه است انست که انسان انرا با تدبر بخواند و کلمات الهی را بفهمد اگر انسان لغت عربی را بلد نباشد میتواند به ترجمه مراجعه کند و در همان تدبر کند ، دوبار ،سه بار ،..... ، که بخواند انسان فهم و انشرا ذهنی نسبت به مضمون آیه پیدا میکند که با بیان دیگری حاصل نمیشود و فقط با تدبر بیشتر حاصل میشود و هر چه انسان بیشتر انس و غور پیدا کند ، بیشتر می فهمد و ما به این احتیاج داریم.